Thuật ngữ ngành ô tô, từ được sử dụng phổ biến

Khi đi đường phía sau ô tô bạn thường thấy các thông số như V10, 2.0, 4x4 hay đọc thông số kỹ thuật dung tích 5.2L, công suất tối đa 610 mã lực, mô men xoắn cực đại 730 Nm,... nhưng chưa biết cụ thể.  Vậy ý nghĩa đơn giản, dễ hiểu của những ký hiệu này là gì? Cùng Đèn tăng sáng văn minh AOZOOM tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây!

Thuật ngữ ngành ô tô

Những thuật ngữ phổ biến ngành ô tô

Dưới đây là những thuật ngữ chuyên ngành ô tô, được sử dụng rộng phổ biến. Được tổng hợp thành từng nhóm để bạn tiện tham khảo.

Thuật ngữ dáng xe

Mỗi hình dáng xe đều có tên gọi và ký hiệu khác nhau.
MPV – ký hiệu viết tắt của từ Multi Purposes Vehicle: đây là dòng xe đa dụng và phù hợp với nhiều nhu cầu sử dụng của khách hàng. Có nội thất rộng rãi từ 7-8 người, gầm thấp, có khoan hành hành lý lớn và hàng ghế có thể gập lại. Điển hình là dòng Toyota Innova, rush
Pick-up: Tên của dòng bán tải có 5 chỗ ngồi và phía sau có thùng chở hàng, tại Việt nam có mẫu như Toyota Hilux.

Sedan: Là dòng xe hơi có gầm thấp, có 4 cửa, 4-5 chổ ngồi. ví dụ như Toyota Corolla Altis, camry
SUV – Là ký hiệu của Sport Utility Vehicle: đây là mẫu xe thể thao đa dụng. Xe có gầm cao, thường dùng hệ thống động 4 bánh từ 5-7 chỗ ngồi. Ví dụ như dòng xe Toyota Fortuner
Coupe: là mẫu xe thể thao 2 cửa
Crossover hay CUV (Crossover Utility Vehicle): là dòng xe gầm cao vượt địa hình từ 5-7 chổ ngồi. Ví dụ như: Land Cruiser
Hatchback: là dòng xe cỡ nhỏ có 5 cửa phần đuôi xe không kéo dài thành cốp như sedan mà cắt thẳng ở hàng ghế sau, tạo thành một cửa mới. Ví dụ như: Toyota yaris, Wigo

Thuật ngữ Hệ thống dẫn động

AWD - All Wheel Steering: Hệ thống lái cho cả 4 bánh.
RWD (Rear Wheel Drive): Hệ thống dẫn đông cầu sau.

Thuật ngữ ngành ô tô về hệ thống dẫn động

FWD (Front Wheel Drive): Hệ thống dẫn đông cầu trước.
4x2, 4x4 Xe 2 cầu, còn gọi xe truyền động 4 bánh, xe 4 bánh phát động, xe tứ luân vận, xe 4X4, 4WD là 1 dạng xe mà cả bốn bánh đều nhận được lực từ máy, khác với các xe du lịch thì chỉ có cầu trước hoặc cầu sau là nhận được mã lực để kéo hoặc đẩy xe về phía trước.

Thuật ngữ động cơ

VCM - Variable Cylinder Management: Hệ thống điều khiển dung tích xi lanh biến thiên, cho phép đông cơ vân hành với 2, 4 ,6 xi-lanh tùy theo tải trọng và tốc độcủa xe.
VGT - "Variable Geometry Turbocharger": Tăng áp sử dụng turbo điều khiển cánh, cho khả năng loại bỏ độ trễ của động cơ diesel truyền thống.
VNT - "Variable Nozzle Turbine": Tương tự VGT.
CRDI- Common Rail Direct Injection: Hệ thống phun nhiên liệu trực tiếp điều khiển điện tử sử dụng đường dẫn chung của động cơ diesel.

Thuật ngữ động cơ

VTEC: Hệ thống phối khí đa điểm và kiểm soát độ mở xu-páp điên tử.
VVT-i: Hệ thống điều khiển xu-páp với góc mở biến thiên thông minh.
V6; V8: Kiểu động cơ 6 hoặc 8 xi-lanh có kết cấu xi-lanh xếp thành hai hàng nghiêng.
Supercharge: Tăng áp sử dụng máy nén khí độc lâp.
Turbocharge: Tăng áp của động cơ sử dụng khí xả làm quay cánh quạt.
Turbodiesel: Động cơ diesel có thiết kế tăng áp.

Thuật ngữ trang bị an toàn

ABS - Anti-lock Brake System: Hệ thống chống bó cứng phanh tự động.
BA (Brake Assist): Hệ thống hỗ trợ phanh gấp.
AFL: Đèn pha mở dải chiếu sáng theo góc lái.
ARTS (Adaptive Restrain Technology System): Hệ thống điện tử kích hoạt túi khí theo những thông số cài đặt trước tại thời điểm xảy ra va chạm.
VSC (Vehicle Skid Control): Hệ thống kiểm soát tình trạng trượt bánh xe.

Thuật ngữ trang bị an toàn

C/L (Central Locking): Hệ thống khóa trung tâm.
C/C (Cruise Control): Hệ thống đặt tốc độ cố định trên đường cao tốc.
ESP (Electronic Stability Programme): Hệ thống cân bằng xe tự động điện tử.
LSD (Limited Slip Differential): Hệ thống chống trượt của vi sai.
TCS - Traction Control System: Hệ thống kiểm soát lực kéo.
Blind spot monito: Hệ thống cảnh báo điểm mù.
AEB (Autonomous Emergency Braking – ABE): Phanh tự động khẩn cấp.
Cruise Control: Hệ thống kiểm soát hành trình.
Lane Departure Alert: Hệ thống cảnh báo chệch làn đường.

Thuật ngữ về hệ thống trang bị tiện nghi

ESR (Electric Sunroof): Cửa nóc vận hành bằng điện.
EDM (Electric Door Mirrors): Hệ thống gương điện.

Heated Front Screen: Hệ thống sưởi ấm kính phía trước.
HWW (Headlamp Wash/Wipe): Hệ thống làm sạch đèn pha.
Satellite Radio: Hệ thống đài phát thanh qua vệ tinh.
A/C (Air Conditioning): Hệ thống điều hòa không khí.
HUD - Head-up Display: Hiển thị thông tin trên kính lái.
Navigation: Hệ thống định vị dẫn đường.
Hand Free: Đàm thoại rảnh tay.
Rear camera: Camera lùi.

Động cơ ô tô là gì?

Động cơ ô tô là thiết bị chuyển hóa một dạng năng lượng nào đó thành động năng để tạo ra chuyển động cho xe cũng như máy công tác khác (bơm, máy phát, máy nén,…). Thông thường động cơ ô tô đặt ở phía trước. Riêng đối với các siêu xe thể thao hiệu suất cao, động cơ sẽ được đặt ở giữa hoặc phía sau xe. Động cơ còn là một bộ phận được ví như trái tim của xe.

2.0 trên ô tô nghĩa là gì?

Mọi người khi sử dụng xe thường thấy ký hiệu 2.0. Tuy nhiên lại không hiểu nó là gì? Thực tế bạn có thể hiểu đây là kí hiệu chỉ dung tích xi lanh của xe ô tô. Đây là con số đại diện cho thể tích xi lanh được tạo ra bởi piston trong quá trình di chuyển từ điểm chết trên đến điểm chết dưới.

Không chỉ có 2.0 mà dung tích xi lanh còn được làm tròn với những con số như 1.5, 2.5, 3.0, 3.5,… Hoặc đôi khi bạn cũng sẽ thấy có chữ L ở phía sau thì nó cũng đều chỉ đến dung tích xi lanh.
Trước tiên chúng ta tìm hiểu về dung tích xi lanh. Dung tích xi lanh là thể tích của tất cả các xi lanh bên trong động cơ, thường được đo bằng đơn vị lít hoặc cc (cm3, 1.000 cm3 = 1L). Nếu bạn có một động cơ 5 xi lanh và mỗi xi lanh có dung tích khoảng nửa lít thì động cơ của bạn có dung tích khoảng 2.5L.

Thông thường dung tích xi lanh cho bạn biết về độ lớn của động cơ. Bạn có thể hiểu đơn giản dung tích xi lanh càng lớn thì động cơ càng khỏe, do có thể chứa nhiều nhiên liệu hơn trong mỗi chu kỳ và tất nhiên sẽ tiêu tốn nhiên liệu nhiều hơn. Bên cạnh dung tích xi lanh, người ta thường ghi các ký hiệu như I5, V8, W12. Các ký hiệu I, V và W là kiểu sắp xếp của xi lanh trong động cơ, theo kiểu thẳng hàng (ký hiệu I), theo kiểu chữ V hay W. Chữ số phía sau là số lượng xi lanh trong động cơ.

>>> Xem bài viết gần đây: Vi sai: là gì, cấu tạo, nguyên lý hoạt động, phân loại

Mã lực là gì?

Mã lực là đơn vị được sử dụng để đo công suất của mỗi chiếc ô tô, thường được viết tắt là hp (Horse Power). 1hp được tính tương đương bằng một con ngựa trung bình nâng 15 kg gram lên cao 30,48 cm trong 1 phút. James Watt là người đầu tiên đưa ra khái niệm “mã lực” vào năm 1782. Khi đó, ông phát minh ra động cơ hơi nước và muốn bán chúng cho những người đã quen sử dụng ngựa.

Mô men xoắn (Torque) là khái niệm khá phức tạp biểu thị một lực làm quay một vật thể quanh một trục, đơn vị Nm (Newton x mét). Lấy ví dụ như chiếc cờ-lê khi siết ốc, người ta phải tác dụng một lực kéo để con ốc xoay. Lực xoay ở con ốc chính là mô men xoắn.
Nếu công suất thể hiện rằng, chiếc xe mạnh thế nào và nhanh đến đâu thì mô men xoắn lại thể hiện thời gian đạt được tốc độ đó trong bao nhiêu lâu.

Mô men xoắn càng cao, khả năng kéo, leo dốc, vượt địa hình càng tốt. Hay nói đơn giản là xe càng "khỏe". Các dòng xe chuyên dùng cho địa hình, chở nặng như SUV, bán tải hay xe tải thường trang bị động cơ dầu do có ưu điểm mô men xoắn lớn hơn động cơ xăng nếu cùng dung tích để tạo sức kéo lớn.

Vòng tua máy là số vòng trục khuỷu có thể quay trong một phút, đơn vị rpm (revolutions per minute) có nghĩa vòng/phút. Quay càng nhanh, lực tạo ra càng nhiều. Công suất, mô men xoắn và vòng tua máy luôn quan hệ chặt chẽ với nhau. Mô men xoắn thường đạt cực đại ở vòng tua sớm hơn công suất.

Ví dụ như khi đọc thông tin về xe Toyota Camry ta gặp các thông số như sau: Động cơ I4 2.5L, 178 mã lực tại 6.000 vòng/phút và 231 Nm tại 4.100 vòng/phút. Ở đây ta hiểu rằng, động cơ của chiếc Camry này là loại 4 xi lanh thẳng hàng (I4), có dung tích xi lanh 2.500 cc (2.5 lít), mạnh 178 mã lực tại vòng tua máy 6.000 vòng/phút và mô men xoắn cực đại 231 Nm tại vòng tua máy 4.100 vòng/phút.

Bugi

Nến điện dùng để cung cấp tia lửa đốt cháy hỗn hợp khí tạo nên sự cháy trong động cơ. Nến điện cần phải đánh lửa đúng thời điểm để hiệu suất của kỳ nổ đạt cao nhất. (xem bài hệ thống đánh lửa trên ô tô).

Bugi

Xu pắp

Các xu-páp hút và xả cần phải được mở ra đúng thời điểm để lượng không khí nạp vào xilanh nhiều nhất và thải sạch lượng khí cháy trong xilanh ra đường xả. Chú ý rằng, các xu-páp nạp và thải đều đóng ở kỳ nén và nổ để buồng cháy được bịt kín.

Piston

Piston có dạng hình trụ được chế tạo bằng kim loại và chuyển động lên xuống trong xi-lanh.

Piston

Xéc-măng

Xéc-măng có nhiệm vụ làm kín phần khe hở giữa piston và xilanh. Xéc-măng đáp ứng hai mục đích:

Chống được sự lọt khí trong quá trình nén và nổ (loại xéc-măng này còn được gọi là xéc măng hơi).
Ngăn chặn không cho dầu bôi trơn lọt lên buồng cháy vì nếu dầu lọt lên buồng cháy thì sẽ bị đốt và do vậy lượng tiêu hao dầu bôi trơn sẽ rất lớn đồng thởi làm giảm hiệu suất cháy (loại này được gọi là xéc-măng dầu).
Đối với đa số các xe cũ, tiêu thụ dầu nhờn tăng lên vì xéc-măng dầu bị mòn nên dầu nhờn bị lọt lên buồng cháy và cháy lẫn với hòa khí.

Xéc-măng

Thanh truyền (tay biên)

Thanh truyền dùng để nối piston với trục khuỷu của động cơ. Chúng chuyển động vừa quay vừa tịnh tiến để chuyển đổi chuyển động tịnh tiến của piston thành chuyển động quay của trục khuỷu.

Trục khuỷu (trục cơ)

Trục khuỷu dùng để biến đổi chuyển động tịnh tiến của piston thành chuyển động quay giống như trục ở bộ bánh vít – trục vít.

Hệ thống phân phối khí (hệ thống nạp, thải)

Hệ thống phân phối khí gồm các xu-páp và một hệ cơ khí điều khiển chúng đóng mở đúng thời điểm. Hệ thống đóng, mở được gọi là trục cam. Trục cam có các vấu cam đẩy các xu-páp lên và xuống.

Hệ thống phân phối khí

Chi tiết (trục cam, vòi phun... ) trong cơ cấu phối khí

Đa số các động cơ hiện đại sử dụng trục cam đặt trên nắp máy, tức là trục cam được đặt trên các xu-páp, như bạn nhìn thấy ở hình 5. Các vấu cam trên trục cam tác động trực tiếp lên các xu-páp hoặc thông qua một vật liên kết ngắn. Các động cơ cổ điển sử dụng loại trục cam đặt phía dưới gần trục khuỷu. Các thanh nối (còn gọi là đũa đẩy) sẽ truyền lực nâng của vấu cam đến các xu-páp qua các đòn bẩy (còn gọi là “dàn cò”).

Việc dẫn động trục cam quay nhờ dây đai, dây xích hoặc bánh răng truyền chuyển động của trục khuỷu đến để việc đóng mở các xu-páp đồng bộ với chuyển động của piston. Đối với động cơ bốn kỳ, khi trục khuỷu quay được hai vòng thì trục cam mới quay được một vòng.

Đa số các động cơ hiệu suất cao hiện nay sử dụng 4 xu-páp trên một xi lanh ( hai nạp, hai xả) và do vậy cần tới hai trục cam cho một hàng xi-lanh. Điều này dẫn đến thuật ngữ “dual overhead cams (DOHC)” tức là hai trục cam đặt trên nắp xilanh.

Hệ thống đánh lửa

Hệ thống đánh lửa có tác dụng sinh ra nguồn điện cao áp và đưa đến nến điện sinh ra tia lửa đốt cháy nhiên liệu. Bạn dễ dàng tìm ngay ra hệ thống đánh lửa nhờ bộ phân phối điện (chia điện). Bộ chia điện có một đường dây cao áp nối vào trung tâm (còn gọi là dây cao áp chính) và có 4, 6 hoặc 8 dây cao áp nối với các bugi (gọi là dây cao áp con, số dây cao áp con phụ thuộc vào số xilanh của động cơ). Bộ chia điện sẽ phân phối cho mỗi xilanh nhận được nguồn điện cao áp một lần trong một chu trình vào đúng thời điểm thích hợp của kỳ nén để quá trình cháy hoàn hảo nhất, động cơ sẽ hoạt động hiệu quả và êm dịu nhất.

Hệ thống làm mát

Hệ thống làm mát trên xe hơi gồm có bộ tản nhiệt (két nước làm mát) và bơm nước cùng các ống dẫn và cảm biến nhiệt độ. Nước được luân chuyển trong động cơ và đi ra ngoài tới két mát để làm lạnh. Một số xe ôtô, trong đó có Volswagen Beetles và các xe mô tô hay máy cắt cỏ, động cơ được làm mát bằng không khí (các động cơ này rất dễ nhận ra bởi các cánh tản nhiệt bên ngoài mỗi xi lanh). Tản nhiệt không khí có ưu điểm là trọng lượng của động cơ nhẹ hơn nhưng mức độ tản nhiệt kém hơn làm mát bằng nước nên nhiệt độ động cơ nóng hơn, hiệu suất và tuổi thọ giảm đi.

AOZOOM.COM.VN

Nâng cấp ánh sáng văn minh

Chọn nâng cấp thêm ánh sáng văn minh với Bi pha Laser Megalodon Light, LED LION KING, LED CAPTAIN LIGHT 1.8 INCH,... chính hãng thương hiệu AOZOOM

Bi pha LASER MEGALODON LIGHT

Lấy biểu tượng là đôi mắt của loài siêu cá mập Megalodon với khả năng nhìn thấu màn đêm dưới đáy biển sâu. Đôi mắt đã được tôi luyện qua hàng triệu năm tiến hóa. Là nguồn cảm hứng cho đèn pha LASER MEGALODON LIGHT, được áp dụng công nghệ LASER với nhiều bước cải tiến về công nghệ trong quá trình nghiên cứu để trở thành sự lựa chọn hoàn hảo cho những chuyến đi.

Bi pha LASER MEGALODON LIGHT

Giá sản phẩm: 17.700.000 VNĐ
Xem thêm thông số kỹ thuật hoặc tìm hiểu mua sản phẩm tại đây.

Bi pha LED LION KING

LION KING mang hình tượng của loài mãnh thú săn mồi với ánh mắt sắc bén và đôi chân linh hoạt. Luôn lặng lẽ và đơn độc nấp sau ánh sáng, bảo vệ bầy đàn là trách nhiệm đòi hỏi nhiều sự dũng cảm và kinh nghiệm. LED LION KING LIGHT được tích hợp Chip LED 6 + 1 Mono Genesis 2022 cùng mặt lens phủ Polarized sắc tím ấn tượng, mang đến nguồn sáng tươi thật mắt cùng tầm chiếu xa rõ ràng, sẵn sàng cùng vượt qua mọi rào cản trong màn đêm tối.

Bi pha LED LION KING chính hãng AOZOOM

Clip test ánh sáng bi pha LED LION KING

Giá sản phẩm: 7.500.000 VNĐ
Xem thêm thông số kỹ thuật hoặc tìm hiểu mua sản phẩm tại đây.

Bi pha LED CAPTAIN LIGHT 1.8 INCH

BI LED CAPTAIN LIGHT 1.8 INCH nằm trong bộ sưu tập CBAZ - Chiến Binh Thầm Lặng, mang hình tượng siêu anh hùng Đội Trưởng với một thiết kế vô cùng tinh tế. Nhỏ gọn nhưng mang tính đột phá, CAPTAIN LIGHT 1.8 INCH giải quyết những vấn đề nan giải về kích thước trên các dòng xe cải tiến hiện đại. Cùng với đó là công nghệ chiếu sáng mạnh mẽ từ Chip LED OSRAM, CAPTAIN LIGHT như một lá chắn công nghệ phòng thủ, thầm lặng bảo vệ cho xe trước màn đêm tối với nguồn sáng ổn định và bền bỉ.

Bi pha LED CAPTAIN LIGHT 1.8 INCH chính hãng AOZOOM

Giá sản phẩm: 7.500.000 VNĐ
Xem thêm thông số kỹ thuật hoặc tìm hiểu mua sản phẩm tại đây.